AntlaÅŸma

AntlaÅŸma iki ya da daha çok devletin karşılıklı olarak üstlendikleri yükümlülükle­rin yazıya geçirilmesiyle oluÅŸan belgeye ant­laÅŸma, adı verilir. “AntlaÅŸma” sözcüğü çoÄŸun­lukla çok önemli uluslararası AntlaÅŸmalar için kullanılır. sözleÅŸme, protokol, anlaÅŸma ve pakt ise ikinci derecede önem taşıyan belge­lerdir. Uluslar 3.000 yılı aÅŸkın bir süreden beri AntlaÅŸmalar yapmakla birlikte, bunların yapı­lış biçimleri fazla deÄŸiÅŸikliÄŸe uÄŸramamıştır. Önce siyasal iktidarlar karşı tarafla görüşme­leri yürütecek “tam yetkili elçi” adı verilen resmi görevliler atar. Bu görevliler bir araya gelip taraflarca benimsenen görüş birliÄŸine varmaya çalışırlar. Konu ikiden fazla ülkeyi ilgilendiriyorsa, koÅŸullan tartışmak amacıyla diplomatik görüşmeler düzenlenir. Böylece bazen iki taraflı, bazen de çok taraflı antlaş­malar, imzalanır.

Ülkelerin temsilcileri hükümetlerinin istek­lerini ve bunları elde etme karşılığında gerek­tiğinde nelerden vazgeçebileceklerini bilirler.

Uzlaşmaya varıldıktan sonra koşullar yazılır ve imzalanır. Antlaşmanın yürürlüğe girebil­mesi için taraf ülke hükümetleri ya da parla­mentolarınca onaylanması gerekir. Her ülke bir onay belgesi yazıp imzalar. Sonra bu belgeler taraflar arasında değiş tokuş edilir. Böylece her ülkenin elinde, öbürünün imzala­dığı onay belgesi bulunur.

Ülkeler çeşitli nedenlerle Antlaşmalar ya­parlar. iki örnek vermek gerekirse, saldırıya uğrama durumunda birbirlerine karşılıklı yar­dım yükümlülüğünü üstlenebilirler ya da özel ticaret sözleşmeleri yapmak isteyebilirler. Sa­vaş sonunda da Antlaşmalar yapılır. Ne var ki, yenilmiş ulusun Antlaşma koşullarını etkileye-bilme olanağı çok azdır.

19.ve 20. yüzyıllarda zararlı ilaçların ulus­lararası denetimi, posta hizmetleri için ulus­lararası düzenlemeler, savaşları önleme giri­şimleri, savaşan ülkelerin nasıl davranacağı, savaş esirlerinin bakımı, uluslararası nitelikte­ki suçlan tanımlayan anlaşmalar, suçlulann suç işledikleri ülkeye geri verilmesi ve tüm uluslann yararına olan başka pek çok konuda anlaşmalar yapılmıştır. Günümüzde anlaşma­larla sonuçlanan görüşmeleri Birleşmiş Mil­letler gibi uluslararası kuruluşlar düzenlemek­te ve birçok ülke bunlara katılmaktadır.

20.yüz yılın önemli AntlaÅŸmalarından bazı-lan ÅŸunlardır I. dünya Savaşı’nın (1914-18) ardından imzalanan 1919 Versailles Antlaş­ması 24 temmuz 1923′te Türkiye Büyük

millet Meclisi hükümeti ile itilaf Devletleri arasında imzalanan Lozan Barış AntlaÅŸması, II. Dünya Savaşı’ndan (1939-45) sonra, Bir­leÅŸmiÅŸ Milletler’in amaçlarını belirleyen Bir­leÅŸmiÅŸ milletler SözleÅŸmesi 1949′da ABD ile 12 Batı avrupa devleti arasındaki, Kuzey Atlantik AntlaÅŸması Örgütü’ne (NATO) iliÅŸkin AntlaÅŸma

Avrupa’nın yakın tarihinde yer alan Roma AntlaÅŸması, 1957′de Avrupa ekonomik Top-luluÄŸu’nun kurucu üyeleri arasında imzalandı . Nükleer dene­melerin atmosferi kirletmesi sonucunda 1967′de atmosferde, deniz altında ve uzayda nükleer Denemeler yapılmasını yasaklayan bir AntlaÅŸma imzalandı. 1959′da uluslararası bir AntlaÅŸmayla Antarktika yalnızca barışçı bilim­sel amaçlarla kullanılabilecek uluslararası bölge ilan edildi. Bu AntlaÅŸma, uzay araÅŸtır-malannın yalnızca barışçı amaçlarla yürütül­mesi gerektiÄŸini savunan, 60 devletin imzala­dığı baÅŸka bir AntlaÅŸmanın yolunu açtı.

Antlaşmalar çeşitli nedenlerle yürürlükten kalkabilir. Ülkelerden biri işgal edilip ortadan kaldırılmış ya da Antlaşmanın, amacı geçerliği­ni yitirmiş olabilir. Eskisini geçersiz kılan yeni bir Antlaşma yapılabileceği gibi, ülkelerden biri artık Antlaşmaya taraf olmak istemediğini bildirebilir. Bir Antlaşma, taraf ülkeler arala­rında savaşıyorlarsa yürürlükten kaldırılmış sayılabilir

Facebook da Paylas