Ä°sot

Ä°sot, Åžanlıurfa’ya özgü yetiÅŸtirilen bir biber türünün adıdır. Aynı zamanda Åžanlıurfa ili ile özdeÅŸleÅŸmiÅŸ kurutulmuÅŸ bibere yörede verilen isimdir.

Kelimenin eski Türkçe kökenli olduÄŸu ve ‘ısı’ ve ‘ot’ (ısı+ot=ısıtan ot) kelimelerinin birleÅŸmesinden geldiÄŸi söylenmektedir. Bu açıklama mantıksal açıdan doÄŸru gözüküyor.

Yaz aylarında Urfa biberi güneÅŸ gören düz alanlarda içindeki tohumu çıkarılarak temiz bir zemin üstünde kurumaya bırakılır. En fazla üç gün bekletilebilir. Birinci gün toplanan kurutulmuÅŸ biber kırmızı, 2. gün toplanan biber mor, 3. gün ise siyah renÄŸini alır. Daha sonra kurumuÅŸ biberler dövülerek, zeytin yağı ve bir miktar tuz ilave edilerek isot haline getirilir. Günümüz teknolojisi isot üretimini de bir nebze olsun kolaylaÅŸtırmıştır. Eski yöntemde isot tokmakla dövülerek öğütülürken; ÅŸu an isot çekme makineleri aracılığıyla daha kolay ve daha verimli bir isot elde edilmektedir. Åžanlıurfa isotunun en büyük özelliÄŸi yakıcı acı olmamasıdır. DoÄŸal olduÄŸu için önce ağıza tatlı bir tat gelir, bir müddet sonra acı gelip geçicidir. urfa’da en çok sırrın mahallesinde hazırlanır.

Kullanım Alanları

Åžanlıurfa ile özdeÅŸleÅŸmiÅŸ olan ÇiÄŸ köftenin olmazsa olmaz malzemelerindendir. Åžanlıurfa dışında neredeyse tüm Türkiye’de çiÄŸ köfte ile beraber oldukça tercih edilen bir baharattır. ÇiÄŸköftenin yanı sıra lahmacun, çorba ve bir takım sulu yemeklere de acı ve renk verici olarak eklenmektedir. Genellikle AÄŸustos ayında yetiÅŸir. faydaları çoktur

Facebook da Paylas