LPG Nedir.?
- Cuma, Eylül 12, 2008, 8:33
- NEDİR
- 1 views
- Henüz Yorum Yok
LPG (likit petrol gazları), basınç uygulanarak sıvılaştırıldığında hacmi önemli ölçüde azalır. Bu özelliği ile taşıma, depolama ve ölçme işlemleri kolaylıkla yapılabilmektedir. Kullanım esnasında, basıncı düşürülerek havadan aldığı ısı ile gaz haline dönüşür ve gaz fazında kullanılır.
Kokusuz ve renksiz bir enerji kaynağı
LPG’nin tanımı ve özellikleri
LPG (Likit petrol gazları), doÄŸal olarak yeraltındaki gaz birikimlerinden saÄŸlanacağı gibi, petrolün damıtılması ve parçalanması sırasında elde edilen ve basınç altında sıvılaÅŸtıran propan, bütan ve bu gazların oluÅŸturduÄŸu hidrokarbon karışımlardan da elde edilir. LPG, basınç uygulanarak sıvılaÅŸtırılır. SıvılaÅŸtırılmış LPG’nin hacmi düşer ve taşıma, depolama, ölçme iÅŸlemleri kolaylıkla yapılır. Basınçlı kaplar içerisinde sıvı halde depolanan LPG, kullanıldığı cihaza transfer edilirken uygulanan basıncın kaldırılması ile gaz hale geçer ve gaz fazında kullanılır. Normalde renksiz ve kokusuz olan LPG, bulunduÄŸu ortamda kullanıcılar tarafından kolaylıkla ayırt edilmesi için, etil merkaptan ile kokulandırılarak tüketiciye sunulur.
Kullanım Alanları
LPG’nin üç kullanım alanı bulunmaktadır: Tüpgaz, Otogaz ve Dökme LPG. Kolay taşınabilme özelliÄŸi ve ısıl deÄŸerinin yüksek olması dolayısıyla her ihtiyaca cevap verebilen LPG, endüstriden, konut kullanımına kadar birçok alanda kullanılmaktadır. Yanma sırasında meydana getirdiÄŸi ısı ve enerji miktarı olarak doÄŸal gaz ve hava gazı ile paralel özellikler taşımaktadır. Bunun yanında bakım gerektirmemesi ve üstün emniyet özellikleri ile ön plana çıkmakta ve tüketiciye büyük kolaylık saÄŸlamaktadır. LPG yani ‘Liquefied Petroleum Gases’ (SıvılaÅŸtırılmış Petrol Gazları), ham petrolün rafinerilerde benzin, mazot, gibi türevlere ayrıştırılmasıyla açığa çıkan veya bazı bölgelerde tabiattan serbest olarak çıkarılan propan ve bütan gazlarının karışımına verilen ad. Havadan ağır yanıcı bir gaz olan LPG’nin Türkiye’de karışım oranı yüzde 30 propan ve yüzde 70 bütan. LPG, ülkemizde endüstriyel iÅŸletmelerde, evlerde enerji, ısınma ve aydınlatmada kullanılıyor. Aynı zamanda otomobillerde yaygın olarak kullanılan “çevre dostu” bir yakıt. Benzine göre daha düşük egzoz emisyon deÄŸerlerine sahip olduÄŸu için, çevre bilinci geliÅŸmiÅŸ ülkelerde “temiz ve alternatif bir yakıt” olarak deÄŸerlendiriliyor. LPG’nin önemli bir özelliÄŸi de temiz yanması. Atık gazı içerisinde en zehirli olan kükürt dioksit ve kurÅŸun bulunmuyor. Karbonmonoksit miktarı, benzine göre 10 kat daha az. KurÅŸunsuz benzinde dahi oluÅŸan zehirli kansorejen polimerler LPG’de oluÅŸmuyor. Hava kirliliÄŸine sebep olmaması nedeniyle kanser riskini çok büyük oranda azaltıyor, dünyanın ısınması sonucu oluÅŸan sera etkisini zayıflatıyor ve iklim deÄŸiÅŸikliklerini dengeliyor. Bu nedenle bütün geliÅŸmiÅŸ ülkelerde LPG kullanımı teÅŸvik ediliyor. ÖrneÄŸin Tokyo’da 1980 yılından bu yana ticari taksilerde kullanımı zorunlu. İtalya’da LPG dönüşümü yaptıran araçlar 3 yıl vergiden muaf tutuluyor.
Aşırı hava kirliliÄŸi olan günlerde uygulanan trafiÄŸe çıkma yasağı, LPG’li araçlara uygulanmıyor. Belçika’da LPG kullanımından vergi alınmıyor. Bunların yanı sıra benzine göre daha ucuz olması da LPG’ye ilgiyi artırıyor. Ayrıca LPG’nin, araçlarda yaÄŸ deÄŸiÅŸim periyotlarının uzaması ve daha az karbon artıkları nedeniyle daha temiz motor saÄŸladığı da biliniyor.
Makine Mühendisleri Odası (MMO) İstanbul Åžube Müdürü Faruk Sevim, 1994-98 arasında LPG’ye denetimsiz geçiÅŸler yaÅŸandığını hatırlatarak, “Bu 4 yıl boyunca herkes istediÄŸini yaptı, Bakanlık da seyretti, 1998′de bir yönetmelik çıkarıldı, yani denetim baÅŸladı artık” dedi. YönetmeliÄŸe göre, dönüşümü yapan firmaların Sanayi Bakanlığı’ndan yetki belgesi ve MMO’dan onay alması gerekiyordu ve araçlar MMO’ya getirilip, kontrol ediliyordu. Ancak 2000 yılında bütün araçların MMO’ya getirilmesi hükmünden vazgeçildi. Bakanlığın bu denetimi, montajı yapan firmalara devretmesinin yanlış olduÄŸunu belirten Sevim, İstanbul’da LPG dönüşümü yapmaya yetkili 16 firma bulunduÄŸunu ve bunların dışındakilerin dönüşüm yapamayacaklarını kaydetti.
LPG dönüşümü yaptıran araçların 2 yılda bir, ticari taksilerin de yılda bir kontrolleri bulunuyor. Bu kontrol, araçların muayenesinin yapılması için zorunlu ve MMO’ya gidilmesi mecburiyeti var. Faruk Sevim, “İstanbul’da yaklaşık 188 bin kayıtlı LPG’li araç var ve bu araçların ortalama 2 yılda geldiÄŸini düşünürsek, yılda ortalama 100 bin aracın kontrole gelmesi lâzım. Ancak bize gelen araç sayısı geçen yıl 23 bin idi. Yani araçların yüzde 75-80′i kontrolsüz. Bir de ruhsatına iÅŸlettirmeyenler var; onlar da 100-150 bin olsa, İstanbul’da denetimsiz dolaÅŸan 250 bin araç var” dedi. Halk arasında “tüpgaz” adıyla bilinen (sıvılaÅŸtırılmış petrol gazı) LPG renksiz ve kokusuz bir gazdır.
Doğalgaz veya ham petrolden arıtılan LPG çelik tank veya depolarla basınç altına alınarak likit ve gaz halinde tüketiciye sunulur.
Gazın bileşimi %70 bütan, %30 propandır.
Temiz ve çevre dostu bir yakıt olan LPG, yandığında egzoz gazı, karbonmonoksit gibi çevreyi kirletici gazlar çıkarmaz, kül bırakmaz.
Gaz halinde yanma odasına gelen LPG diğer yakıtlar gibi asit ve karbon atığı bırakmadığı için motorun daha verimli çalışmasını sağlar.
LPG aynı zamanda Otomobillerde yaygın olarak kullanılan “çevre dostu” bir yakıt. Benzinli ve dizel motorlara göre daha düşük egzoz emisyon deÄŸerlerine sahip olduÄŸu için otogaz, çevre bilinci geliÅŸmiÅŸ ülkelerde “temiz ve alternatif bir yakıt” olarak hem çevreci hemde ekonomik yönü ile tercih ediliyor. Otomobillerde kullanılan LPG benzine nazaran %10 daha yüksek oktan deÄŸeri taşımaktadır. Bu yüksek oktan sebebi ile daha verimli çalışma gözlenebilir.
Olası sızıntı ve kaçak durumlarının algılanabilmesi için rafineriler bu ürünü Etil Merkaptan ile kokulandırırlar.
Yazar Hakkında
Yorumunuzu Bırakın
Eğer profil resminizin görünmesini istiyorsanız gravatar'a ücretsiz kaydolabilirsiniz.
Yorum yollayabilmek için giriş yapmalısınız.


