Hacim maddelerin ortak özelliklerindendir. Bir maddenin uzayda kapladığı bölgeye Hacim denir. Yani hacim maddenin büyüklüğü ile ilgili bir niceliktir. Birimi SI birim sistemlerinde m3 metreküp dür. SI birim sisteminde temel hacim birimi m3 metreküptür. Diğer hacim birimleri bundan türetilebilir. V sembolü ile gösterilir. hacim, ölçülebilen bir büyüklüktür. cisimlerin hacimleri ölçülüp birbiriyle karşılaştırılabilir. Hacim, maddelerin ortak özelliğidir

iki madde birlikte aynı Hacmi işgal edemez. Örneğin bir bardağa su konulduğunda bardağın içindeki hava, kabı terk eder Katı maddelerin belli bir şekli ve hacmi vardır. sıvı maddelerin belli bir hacimleri, olmasına rağmen belirli bir şekilleri yoktur, konuldukları tabın şeklini alırlar. gazların ise hem belirgin hacimleri hem de belirgin şekilleri yoktur. Konuldukları kapların Hacmini ve şeklini alırlar.

1 m olan bir küpün hacmi tanımlanmıştır. Bilindiği gibi, küp ya da dikdörtgenler prizması seklindeki cisimlerin hacmi en x boy x yükseklik çarpımına eşittir. Bir kenarı 1 m olan küpün hacmi 1 m x 1 m 1 m çarpımından 1 m3 olarak bulunur ve buna metreküp m3 adi verilir.

Küçük hacimlerin ölçümünde metreküpün askatları kullanılır. günlük hayatta, özellikle sıvıların Hacminin ölçümünde yaygın olarak kullanılan hacim birimine litre L denir. Çizelge 1-2 de hacim ölçümünde kullanılan birimler ve bu birimleri birbirine dönüştürmek için gereken çarpanlar verilmektedir

Facebook da Paylas

Bulutlar nasıl oluşur.?

Tepenizde gördüğünüz orta büyüklükte yaklaşık l kilometre çapındaki bir bulutun hacmi 4 milyar metreküptür ve içinde l-5 milyon kilogram su vardır. Peki nasıl oluyor da bu kadar su başımıza kovadan dökülür gibi dökülmüyor bu kadar tonlarca ağırlık havada durabiliyor? Gerçekten bulutlar gökyüzünün inanılmaz ve harika süsleridir.


Hiçbir bulut diğeri ile şekil ve hacim olarak aynı değildir. Çünkü oluşumlarına etki eden hava akımları sıcaklık basınç havadaki toz miktarı v.b. gibi o kadar çok etken vardır ki çok değişken olan atmosferde iki yerde bütün bu şartları eşit olarak sağlamak mümkün değildir.

Isınan yeryüzünden buharlaşan su havadan hafif minik su buharları şeklinde doğruca gökyüzüne yükselir. Belirli bir yükseklikte basınç azaldığı hava da soğuduğu için minik su damlacıkları haline geçerler ve bulutları oluştururlar. Başlangıçta bu damlalar o kadar küçüktür ki çapları birkaç mikrometredir. (İnsan saçı 100 mikrometredir.) Ortalama bir yağmur damlasının oluşabilmesi için bunlardan milyonlarcasının birleşmesi gerekir.

Bulutların bu kadar ağırlığa rağmen gökyüzünde asılı kalabilmelerinin sebebi bu damlacıkların çok küçük olmalarıdır. Her ne kadar bir kilometre çapındaki bir bulutta en azından 1.000 ton su varsa da bu hacimdeki hava 1.000.000 tondur yani bin kez daha ağırdır. Bu nedenle de bulutlar içerlerindeki yağmur taneleri iyice oluşup ağırlaşıp yere düşene kadar tepemizde gezinip dururlar. Aslında yağmur yağarken yağmur damlası oluşma işlemi devam ettiğinden bulut içindeki suyu boşaltıp bir anda kaybolmaz.

Bulutun oluşumunda başlangıçta oluşan su damlacıkları o kadar küçüktür ki üzerlerine gelen ışıkları doğrudan yansıtırlar ve bu tip bulutlar pamuk gibi beyaz görünürler. Su damlacıkları birleşip büyüdükçe yani kalınlaştıkça ışığı daha az yansıtırlar bu nedenle de yağmur bulutları daha koyu gri hatta siyaha yakın renkte görünür. Gittikçe büyüyerek ağırlaşan bu damlalar bulutun altında toplandığından bu tip bulutların tabanları üst taraflarına nazaran daha koyu renktedirler.

Havadaki sıcaklık yatay olarak genellikle aynıdır. Bu nedenle havanın içine suyu alabileceği yükseklik yatay olarak hemen hemen aynı olduğundan bulutların altları daha düzdür. Bulutun ortası ile üst kenarı arasındaki ısı farklı olduğu ve üst tarafında su damlası oluşumu devam ettiği için üst taraflar kıvrımlıdır.

Bulutlar şekillerine ve yüksekliklerine göre sınıflandırılırlar. Genelde üç ana grupta toplanırlar. Bu sınıflandırmaya göre ince tutam tutam ufak bulutlara ’sirüs’ kümeler halinde olanlara ‘kümülüs’ ufukta tabaka halinde görünenlere de ’stratus’ deniliyor. Ayrıca iki tane de yükseklik kategorisi var. Bulutun tabanı yerden 2.000 – 6.000 metre yükseklikte ise ön ismi ‘alto’ 6.000 metreden daha yükseklikte ise de ’sirro’ oluyor. Yağmur bulutlarına da diğerlerinden ayırmak için ‘nimbo nimbus’ gibi isimler ekleniyor.

Facebook da Paylas