Zekât Nedir.?

Zekât (Arapça: الزكاة), Ä°slam’ın en büyük beÅŸ emrinden biridir. Kelime olarak; temizlik, artmak, bereketli olmak, iyi ve düzgün olmak anlamına gelir. Dinî anlamıyla ise; nisap miktarı zenginliÄŸe sahip olan Müslüman’ın Allah’ın hakkı olanlara verilmesini emrettiÄŸi belli miktarda malı vermesidir. Veren kimseyi cimrilikten, kirlerinden ve günahlardan temizlediÄŸi ve malında berekete vesile olduÄŸuna inanıldığı için, kelime manası ile dinî manası arasında bir baÄŸ vardır.

Örfte, mecburi olmayan küçük bağışlar için kullanılan sadaka kelimesi de, Kur’an’da ve hadiste zekât manasında

Zekâtın hükmü

Zekât, hicretin ikinci yılında, Ramazan orucundan sonra farz kılındı, Ä°slam’ın beÅŸ ÅŸartından birisidir.

Kur’an-ı Kerim’de zekâtı emreden pek çok ayet vardır. Bunlardan birisi:

“Ä°man edip iyi iÅŸler yapan, namaz kılan ve zekât verenler varya, onların mükâfatları Rableri katındadır. Onlara korku yoktur, onlar üzüntü de çekmezler.” mealindeki Bakara Suresi, 277. ayetidir. Bu ayette beraber zikredilen namaz ve zekât kelimeleri Kur’an-ı Kerim’de aynı ifade ile birçok yerde daha tekrarlanmıştir. Bu ayetlerden bir kısmı sırasıyla: Bakara Suresi 177. ve 271., En’am Suresi 141., Tevbe Suresi 11. ve 60., Enbiya Suresi 73., Nur 37., Beyyine Suresi 5. ayetleridir.

Muhammed’in de bu konudaki hadislerinden birkaç örnek:

“Ä°slam, beÅŸ esas üzerine kurulmustur: Allah’tan baÅŸka ilah olmadığına ve Muhammed’in Allah’ın peygamberi olduÄŸuna ÅŸehadet etmek, namaz kılmak, zekât vermek, Ramazan orucunu tutmak ve hacca gitmektir.” (Tirmizi Ä°man-3; Buhari Ä°man-1;Müslim Ä°man-21)

“Mallarınızı zekât ile koruyunuz. Hastalıklarınızı sadaka ile iyileÅŸtiriniz, bela dalgalarını dua ve niyaz ile karşılayınız.” (Büyük Ä°slam Ä°lmihali, Ömer Nasuhi Bilmen, Bilmen Yay.,Sy.435)

Zekâtın İslam dinindeki yeri

Zekât, dinin direÄŸi olan namaz ibadetinden hemen sonra gelmekte ve birlikte zikredilmektedir. Ä°kisinin birbirine baÄŸlanmasının en mühim hikmeti, namazın dinin direÄŸi, zekâtın ise Ä°slam’ın köprüsü olmasidir. Namaz, dini koruyan, zekât asayiÅŸi temin eden ilahi iki esastır.

Ä°slam’a göre ebedî saadetin baÅŸta gelen ÅŸartlarından biri olan zekât, öylesine kuvvetli bir iman azametidir ki; müminlerle kanlı çarpışmalara giren müşriklerin tövbe edip namaz kılmaları ve zekât vermeleri halinde, savaÅŸ halinin kalkacağı ve eski müşriklerin bu alametlerle birlikte müminlerin din kardeÅŸi vasfını kazanacakları bildirilmiÅŸtir. (Tevbe Suresi 5.Ayet; “Haram aylar çıkınca müşrikleri bulduÄŸunuz yerde öldürün; onları yakalayın, onları hapsedin ve onları her gözetleme yerinde oturup bekleyin. EÄŸer tövbe eder, namazı dosdoÄŸru kılar, zekâtı da verirlerse artık yollarını serbest bırakın. Allah yargılayan, esirgeyendir.” )

Zekâtın dindeki ehemmiyeti içindir ki; Muhammed’in vefatından sonra halife seçilen Ebubekir, zekât vermeyenlerle savaÅŸmış ve bununla ilgili olarak şöyle söylemiÅŸtir:

“Allah’a yemin ederim ki, namazla zekâtın arasını ayıranlarla mutlaka savaÅŸacağım. Çünkü zekât malı bir haktır. Allah’a yemin ederim ki; Resulullah’a vermiÅŸ oldukları bir deve yularını dahi bana vermezlerse, bu sebeble onlarla mutlaka savaşırım.” (Ebu Davud; Zekat:1)

Zekât vermenin şartları

• Müslüman olmak.
• Akıllı olmak.
• BüluÄŸ çağına girmek.
• Özgür olmak.
• Nisap miktarı mala sahip olmak.
• Nisap miktarı malın üzerinden 1 yıl geçmesi.
• Zekât verdiÄŸin malın sahibi olmak.

Zekât vermenin bir şartı da borçlu olmamaktır; bir borçlu elindeki parayla önce borcunu ödemeli. Borçlu olana zekât farz değil.

Zekât kimlere verilir

Zekât şu gruplardaki kişilere verilir;

• Fakirlere verilir.
• Zekât toplayıcı tahsildara verilir.
• Müellefe-i kulube verilir. (Müellefe-i Kulub, Ä°slam dinine yeni kabul etmiÅŸ kiÅŸilerdir.)
• Kölelere verilir.
• Borçlulara verilir.
• Allah yolunda bulunanlara verilir.
• Yolda kalmışlara verilir.

Fakir, nisap miktarı mala sahip olmayan kişilere denir. Miskin hiçbir şeyi olmayan kişilere denir. Buna göre miskinler, fakirlerden daha muhtaçtır.

Zekât kimlere verilmez

• Gayri Müslimlere zekât verilmez.
• Fakir olan ana babaya zekât verilmez.
• Büyük babaya, büyük annneye zekât verilmez.
• KiÅŸi nikahlı olan hanımına zekât veremez.
• KiÅŸi çocuklarına ve torunlarına zekât veremez.
• Peygamberimizin neslindenim kimselere zekât verilmez.

Facebook da Paylas