Zerdeçal

Zerdeçal (Curcuma longa), zencefilgiller (Zingiberaceae) familyasından sarı çiçekli, büyük yapraklı, çok yıllık otsu bir bitki cinsidir. Hint safranı olarak da bilinir. Anavatanı Güney Asya’dır.

Diğer isimleri zerdeçöp , safran kökü, sarıboya, zerdeçav, hint safranıdır. Başta Pakistan, Hindistan, Çin ve Bangladeş olmak üzere Asya’nın tropik bölgelerde yetişir. Bitkinin toprak altındaki ana kökleri yumurta veya armut seklindedir. Yan kökleri ise parmak şeklindedir. Rizomların üst yüzü sarımsı, iç yüzü ise sarı renklidir. Acımsı bir tadı vardır.

Piyasada parmak şeklinde (rizom) ve toz şeklinde bulunur. İçinde çok fazla madde bulundurur. Etken maddesi kurkumindir. 1 silme tatlı kaşığı zerdeçal (~3 gram), ortalama 30-90 mg kurkumin içerir. 200 mg/gün’lük dozlarda (yaklaşık 2-4 silme tatlı kaşığı toz) zerdeçalın antienflamatuvar, antikanserojen ve antiaterojenik olduğu gösterilmiştir. Şimdiye kadar bilinen bir yan etkisi yoktur.

Edit: Zerdeçalın bio-varlığını %2000 arttırmak için karabiberle kullanmanız gerekmektedir. Yağ ve sıcak su da bir nebze faydalı olacaktır. Ancak şunu da unutmamalıyız ki bazı çalışmalar göztermiştir ki belirli koşullar altında toksik (zehir) ve karsinojenik (kanser) etkisi gösterebilir. Aynen aktarmak gerekirse “curcumin may produce toxic and carcinogenic effects under specific conditions” kaynak: http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/mnfr.200700238/abstract;jsessionid=0B84A3D01990E1369A7C68BB4F0E590A.d01t02 Akciğer kanserininde pro-oksidan ve tümör çoğaltan etkilerinin varlığından da bahsedilmektedir. Bununla ilgili önemli bir makale olarak da şu kaynak incelenebilir: http://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC2691137/?tool=pmcentrez

Sanayide suni ve genetiği değiştirilerek üretilmektedir.

Kullanımı

Zerdeçal, ipek kumaşlar ve ince derilerin boyanmasında ve kına yakmada da renklendirici olarak kullanılmaktadır. Aynı zamanda eskiden turnusol kağıdı yerine zerdeçal kağıdı kullanılmaktaydı. Baharat olarak kullanılması için, zerdeçal bitkisinin temizlendikten sonra suda kaynatılıp kurutulmuş, koyu sarı renkli kök saplarının öğütülmesi gerekir. Elde edilen baharat safran yerine de kullanılır. Balık çorbası, pilav, söğüş ve çeşitli sebze yemeklerine çeşni olarak katılır. İspanyolların deniz ürünlerinden yapılan ünlü “paella” adlı yemeğinde ve Hintlilerin “köri” sosunda kullanılır.

Facebook da Paylas